Pomptechniek

Een pomp is een transportwerktuig om min of meer vloeibare stoffen door een leiding te verplaatsen. Sommige pompen kunnen ook gasvormige producten verpompen. Op deze website gaan we uit van pompen voor het verplaatsen van vloeistoffen. Om een vloeistof door en leiding te laten stromen moet de druk aan het begin van de leiding hoger zijn dan aan het uiteinde van de leiding. Een deel van dit drukverschil is nodig om de weerstand die de vloeistof tijdens het stromen ondervindt te overwinnen. In veel gevallen is ook extra druk nodig om de vloeistof een hoogteverschil te laten overwinnen.

Het totale drukverschil dat nodig is om de vloeistof door een bepaalde leiding te laten stromen is onder andere afhankelijk van:

  • de stroomsnelheid.
  • de lengte van de leiding.
  • het aantal bochten en andere appendages in de leiding.
  • het hoogteverschil dat moet worden overwonnen.
  • de aard van de vloeistof.

Een pomp kan worden gebruikt om dit drukverschil te leveren. Er zijn vele soorten pompen die we op diverse manieren kunnen indelen, bijvoorbeeld naar werkingsprincipe, opstelling, constructie of toepassing.

Indeling werkingsprincipes:

Een indeling naar werkingsprincipe is bijvoorbeeld:
Tabel 1 – Pompen ingedeeld naar werkingsprincipe

   Centrifugaal    Verdringer  
Niet zelfaanzuigend  Zelfaanzuigend      Roterend      Lineair      Overige
  • Radiale stroming
  • Axiale stroming
  • Mixed flow (gemengde stroming)
  • Leiwiel
  • Vloeistofring
  • Zijkanaal
  • Uitwendige vertanding
  • Inwendige vertanding
  • Lobben
  • Flexibele rotor
  • Schroef
  • Zuiger
  • Plunjer
  • Membraan
  • Straal
  • Gaslift
  • Hydraulische ram
  • Archimedische schroef
  • Vloeistofring
  • Wervelstroom
  • Chain and bucket


Een indeling naar de manier waarop de pompen opgesteld kunnen worden is bijvoorbeeld:
Tabel 2 – Pompen ingedeeld naar opstellingsprincipe

                                              Opstelling    
     Horizontaal Verticaal      Dompel
  • Foot mounted (ondersteund aan de voet)
  • Centerline mounted (ondersteund op de centerlijn)
  • Droge motor
  • Natte motor

 

Bij de beoordeling of er sprake is van een horizontale of een verticale pomp wordt gekeken naar de stand van de pompas. Bij dompelpompen is de pomp en soms ook de motor, in de te verpompen vloeistof gedompeld. Een indeling naar toepassing kan zowel het toepassingsgebied als de verpompte vloeistof bevatten, b.v.:

  • brandbluspompen.
  • brandstoftransferpomp.
  • koelwaterpomp.
  • smeeroliepomp.
  • etc.

In de type omschrijving van een pomp worden bovengenoemde aanduidingen vaak gecombineerd met enkele gegevens over de verdere constructie van de pomp. Op deze website willen we vooral de groep centrifugaalpompen behandelen. Alvorens we daarop ingaan willen we eerst de werking van de diverse verdringerpompen en enkele pomptypes uit de groep Overige in het kort bespreken.